Dünyada, eləcə də Azərbaycanda ən geniş yayılmış ayaq xəstəliklərindən biri yastıpəncəlilikdir. Bəzən düzdabanlılıq adlandırılan bu xəstəlik uşaq yaşlarından yaranmağa başlayır və müalicə olunmadığı təqdirdə ayaq deformasiyalarına qədər gəlib çıxa bilir. Düzdabanlılıq ayaqdakı normal daban çuxurunun olmaması deməkdir. Yəni ayaq üstə duran uşağın daban çuxuru tam olaraq yerə dəymir.
3 yaşdan sonra rastlanan düzdabanlılığın iki növü var: elastik və sərt.
Daha çox rastlanan elastik növdə uşaq yalnız ayağını yerə basdığı zaman dabanı düzləşir və baş barmağını qaldıranda çuxur yenidən ortaya çıxır. Narahat edən bir hal deyil.
Elastik düzdabanlıq 4-5 yaşlarında özünü göstərir. Uşaq ilk yeriməyə başladığı zaman ayağında olan yağ təbəqəsi onda düzdabanlılıq görkəmi yaradar. Bir müddət sonra uşağın ayağı yerə öyrəşir və yağ təbəqəsi əriməyə başlayır ki, bu zaman da ayağın iç təbəqəsi normallaşır. Maksimum 8 yaşına qədər ayaq normal vəziyyətə gəlir (əgər genetik deyilsə).
Sərt növdə isə ayaq ağrıları daha çox görülür. Sərt düzdabanlılıq vaxtında müalicə olunmazsa, gələcəkdə ciddi ayaq deformasiyalarının yaranması və gəzməkdə axsaqlıq, narahatlıq kimi problemlərə səbəb ola bilər. Bir sıra hallarda isə əməliyyata ehtiyac olur.
Elastik düzdabanlılığın xüsusi bir müalicəyə ehtiyacı yoxdur. Belə uşaqlarda ağrı yoxdursa, 4-5 yaşına qədər nəzarət etmək lazımdır. Uşaqda ağrı varsa, o zaman ayağın iç qismini normala salacaq və ayağın orta hissəsini dik tutmaq üçün ortopedik ayaqqabılar, yaxud satışda olan ayaqqabı içliklərindən istifadə etmək lazımdır. Ağrı çox narahat edirsə, onu yüngülləşdirən iltihab əleyhinə mazlardan istifadə etmək olar. Fizioterapiya, daban əzələlərini dartma idmanı da ayaq ağrılarını azalda bilər. .
Düzdabanlılığın hansı səbəbdən yaranması hələ də məlum deyil. Əzələlər, oynaqların elastikliyi, bəzən isə nevroloji inkişafın təsirləndiyi xəstəliklər daban çuxurunun düzləşməsinə səbəb ola bilər. Düzdür, bu, qorxulu xəstəlik deyil, ancaq uşağa diaqnoz dəqiq qoyulmalı, yastıpəncəliliyin elastik, yaxud sərt olması vaxtında aşkar edilməlidir. Çünki yanlış diaqnoz uşağın ömürlük ayaq qüsuruna səbəb ola bilər.
Soyuqdəymə zamanı bir çox insan burun axıntısından, boğaz ağrısından və digər narahatlıqlardan tez qurtulmaq üçün xalq təbabəti üsullarına müraciət edir. Lakin uşaqlıqdan eşitdiyimiz və illərdir istifadə etdiyimiz bəzi üsullar sağalmağa kömək etmək əvəzinə, vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər.
Arıqlamaq istəyənlərin, xüsusilə də qarın nahiyəsindəki artıq piylərdən şikayət edənlərin marağına səbəb olan sadə resept mövcuddur. Cəmi 5 inqrediyentdən hazırlanan qatıq qarışımı ara yemək kimi qidalanma rasionuna daxil edilə bilər.
Payızda tez yorulmaq, üşümək və davamlı şirniyyat yemək istəyi bəzən sadəcə gün işığının azalması ilə deyil, sağlamlıq problemləri ilə də bağlı ola bilər.
Beynəlxalq tədqiqat ultra emal olunmuş qidaların qəbulu ilə bağırsaq xərçəngi riski arasında ümumi əlaqə aşkar etməsə də, bəzi qida qruplarının fərqli təsirlərlə əlaqəli olduğunu üzə çıxarıb.
Armud həm dadlı, həm də qida dəyəri yüksək olan meyvələrdən biridir. Tərkibində lif, vitamin və minerallar olduğu üçün sağlamlığa bir sıra faydaları var.
Yatmazdan əvvəl serial izləmək və ya audiokitab dinləmək əvəzinə yağışın, dəniz dalğalarının, meşənin və ya çəmənliyin səslərini dinləmək həm yuxunun keyfiyyətini yaxşılaşdıra, həm də insanın emosional vəziyyətinə müsbət təsir göstərə bilər.
Kardioloq xəbərdarlıq edir ki, həddindən artıq isti və rütubətli hava ürəyin iş yükünü artıraraq infarkt riskini yüksəldə bilər. Xüsusilə yaşlı insanlar, xroniki xəstəliyi olanlar və ürək dərmanları qəbul edən şəxslər yay aylarında daha ehtiyatlı olmalıdırlar.
Britaniyalı ümumi praktika həkimi Əmir Xan əlavə xərc tələb etməyən, lakin fiziki və psixi sağlamlığı yaxşılaşdıra bilən beş səhər vərdişini sadalayıb.