İmmunitet üçün A vitamini lazımdır - Defisiti, əlamətləri
Koronavirus pandemiyası ilə əlaqədar insanlar C vitamiminə hücum edir, onun immuniteti qaldırdığını düşünür.
Halbuki immunitet üçün ondan da vacib vitamin A-dır.
A vitamini çatışmadıqda qaraciyər xəstəlikləri, immunitet zəifliyi, müxtəlif səpkilər, gözlə bağlı problemlər - dumanlı görmə və s kimi əlamətlər olur.
Milli.Az medicina.az-a istinadən bildirir ki, bu vitaminin defisiti zəif qidalanma ilə bağlıdır. Xüsusən Asiya ölkələrində düyü ilə qidalanan xalqlarda kəskin defisit olur.
Eləcə də orqanizmdə A vitamininin sovrulması, depolanması pozulanda defisit olur.
Bu hal çeliaki, mədəaltı vəz xəstəlikləri, qaraciyər sirrozu, lyamblyoz, mədə-bağırsaq problemləri zamanı baş verir.
Uzun müddət zülal çatışmazlığı zamanı da bu vitamin çatışmır.
Erkən əlamətləri:
- toyuq korluğu deyilən qaranlıqda gözün adaptasiya olmaması, konyuktivit və göz buynuzunun qalınlaşması - bunu oftalmoloq müayinədə görür
- İmmunitetin kəskin düşməsi, tez-tez xəstələnmə - Xəstə nə qədər gəncdirsə, bu vitaminin çatışmaması onun üçün daha ağırdır. Uşaqlarda isə hətta boy artımı dayana bilər. Infeksiyalar çox olur
Analiz üçün qanda retinolun miqdarı ölçülür.
Eləcə də göz həkimi gözləri müayinə edərək bu vitaminin defisitini asanlıqla təyin edə bilər. Bu zaman skotometriya və elektroretinoqrafiya müayinəsi aparılır
Nə etməli?
Xüsusi qidalanma ilə tünd yaşıl yarpaqlı göyərti, tərəvəz, kahı, tünd və ya əlvan rəngli meyvələr. Portağal, kök, sarı meyvə-tərəvəz- balqabaq, eləcə də mal qaraciyəri, yumurta sarısı, balıq yağı, süd məhsullarında A vitamini əldə edilir.
Uşaqlara profilaktik doza olaraq 6 aydan bir A vitamini pediatr tərəfindən təyin olunmalıdır
Eləcə də böyüklərdə bu vitamin əskikliyi təyin olunarsa, əlavə preparatı içilməlidir.
Soyuqdəymə zamanı bir çox insan burun axıntısından, boğaz ağrısından və digər narahatlıqlardan tez qurtulmaq üçün xalq təbabəti üsullarına müraciət edir. Lakin uşaqlıqdan eşitdiyimiz və illərdir istifadə etdiyimiz bəzi üsullar sağalmağa kömək etmək əvəzinə, vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər.
Arıqlamaq istəyənlərin, xüsusilə də qarın nahiyəsindəki artıq piylərdən şikayət edənlərin marağına səbəb olan sadə resept mövcuddur. Cəmi 5 inqrediyentdən hazırlanan qatıq qarışımı ara yemək kimi qidalanma rasionuna daxil edilə bilər.
Payızda tez yorulmaq, üşümək və davamlı şirniyyat yemək istəyi bəzən sadəcə gün işığının azalması ilə deyil, sağlamlıq problemləri ilə də bağlı ola bilər.
Beynəlxalq tədqiqat ultra emal olunmuş qidaların qəbulu ilə bağırsaq xərçəngi riski arasında ümumi əlaqə aşkar etməsə də, bəzi qida qruplarının fərqli təsirlərlə əlaqəli olduğunu üzə çıxarıb.
Armud həm dadlı, həm də qida dəyəri yüksək olan meyvələrdən biridir. Tərkibində lif, vitamin və minerallar olduğu üçün sağlamlığa bir sıra faydaları var.
Yatmazdan əvvəl serial izləmək və ya audiokitab dinləmək əvəzinə yağışın, dəniz dalğalarının, meşənin və ya çəmənliyin səslərini dinləmək həm yuxunun keyfiyyətini yaxşılaşdıra, həm də insanın emosional vəziyyətinə müsbət təsir göstərə bilər.
Kardioloq xəbərdarlıq edir ki, həddindən artıq isti və rütubətli hava ürəyin iş yükünü artıraraq infarkt riskini yüksəldə bilər. Xüsusilə yaşlı insanlar, xroniki xəstəliyi olanlar və ürək dərmanları qəbul edən şəxslər yay aylarında daha ehtiyatlı olmalıdırlar.
Britaniyalı ümumi praktika həkimi Əmir Xan əlavə xərc tələb etməyən, lakin fiziki və psixi sağlamlığı yaxşılaşdıra bilən beş səhər vərdişini sadalayıb.
