İldən ilə şəkərli diabet xəstəliyindən əziyyət çəkən insanların sayı bütün dünyada sürətlə artır.
Müasir tibbdə bu ən ciddi problemlərdən biri sayılır.
Hər il bütün dünyada xəstələrin sayı 6-10% artır, hər 10-15 ildən bir xəstələrin sayı 2 dəfə artır. Bəzi hesablamalara görə, hal hazırda bütün dünyada 200 mln.-dan artıq şəkərli diabet xəstəliyindən əziyyət çəkən insanlar var.
Bu xəstəlikdən heç bir insan sığortalanmayıb. Şəkərli diabet hər bir insanda və hər yaş dövründə inkişaf edə bilər.
Şəkərli diabetin erkən aşkar olunması çox vacibdir. Uzun müddət ərzində inkişaf edən və aşkar olunmayan şəkərli diabet müxtəlif ağır fəsadlara, o cümlədə diabetik komaya, səbəb ola bilər.
Xəstəliyin ilk simptomlarını hər bir insan bilməli və özündə bu simptomları (və ya onlardan bəzilərini) müşahidə etdikdə, dərhal endokrinoloqa müraciət etməlidir.
Beləliklə, şəkərli diabetin ilk simptomları bunlardır:
- İnsan ağızda daim quruluq hiss edir və susuzluqdan əziyyət çəkir, gün ərzində 3-5 l və daha artıq maye qəbul edir.
- İnsan daha tez-tez sidik ifraz edir (xüsusilə gecə saatlarında).
- Bəzi insanlarda iştaha kəskin şəkildə artır. Onlar həddən artıq çox qida qəbul etməyə başlayır (xüsusilə şirin qidaları). Lakin onların çəkisi artmır, əksinə azalır.
- Xəstənin dərisi qaşınır (xüsusilə aralıq nahiyyəsində).
- İnsan tez yorulur və yuxululuq hiss edir.
- Dəridə göbələk xəstəlikləri və çibanlar tez-tez olur.
- Görmə qabiliyyəti birdən-birə azalır.
Ümumillikdə isə 40 yaşına çatmış hər bir insan 1 ildə 2 dəfə qanda şəkərin səviyyəsini profilaktik olaraq yoxlamalıdır. Bu xəstəliyin erkən aşkar olunmasına kömək edir.
Qanda şəkərin (qlükozanın) normal göstəricisi 5,5 mmol/l-ə kimidir.
Soyuqdəymə zamanı bir çox insan burun axıntısından, boğaz ağrısından və digər narahatlıqlardan tez qurtulmaq üçün xalq təbabəti üsullarına müraciət edir. Lakin uşaqlıqdan eşitdiyimiz və illərdir istifadə etdiyimiz bəzi üsullar sağalmağa kömək etmək əvəzinə, vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər.
Arıqlamaq istəyənlərin, xüsusilə də qarın nahiyəsindəki artıq piylərdən şikayət edənlərin marağına səbəb olan sadə resept mövcuddur. Cəmi 5 inqrediyentdən hazırlanan qatıq qarışımı ara yemək kimi qidalanma rasionuna daxil edilə bilər.
Payızda tez yorulmaq, üşümək və davamlı şirniyyat yemək istəyi bəzən sadəcə gün işığının azalması ilə deyil, sağlamlıq problemləri ilə də bağlı ola bilər.
Beynəlxalq tədqiqat ultra emal olunmuş qidaların qəbulu ilə bağırsaq xərçəngi riski arasında ümumi əlaqə aşkar etməsə də, bəzi qida qruplarının fərqli təsirlərlə əlaqəli olduğunu üzə çıxarıb.
Armud həm dadlı, həm də qida dəyəri yüksək olan meyvələrdən biridir. Tərkibində lif, vitamin və minerallar olduğu üçün sağlamlığa bir sıra faydaları var.
Yatmazdan əvvəl serial izləmək və ya audiokitab dinləmək əvəzinə yağışın, dəniz dalğalarının, meşənin və ya çəmənliyin səslərini dinləmək həm yuxunun keyfiyyətini yaxşılaşdıra, həm də insanın emosional vəziyyətinə müsbət təsir göstərə bilər.
Kardioloq xəbərdarlıq edir ki, həddindən artıq isti və rütubətli hava ürəyin iş yükünü artıraraq infarkt riskini yüksəldə bilər. Xüsusilə yaşlı insanlar, xroniki xəstəliyi olanlar və ürək dərmanları qəbul edən şəxslər yay aylarında daha ehtiyatlı olmalıdırlar.
Britaniyalı ümumi praktika həkimi Əmir Xan əlavə xərc tələb etməyən, lakin fiziki və psixi sağlamlığı yaxşılaşdıra bilən beş səhər vərdişini sadalayıb.