Hər il bütün dünyada xərçəng xəstəliyinə tutulmuş insanların sayı artır. Alimlər müxtəlif səbəblər gətirir.
Səbəblər arasında qidalanma da qeyd olunur.
Alimlər sübut edir ki, bəzi məhsullar orqanizmə kanserogen ("canser" - xərçəng, "genes" - doğan) təsir edir, xərçəngin riskini artırır.
Mütəxəssislər ən ziyanlı 5 belə məhsulu qeyd edir:
1. Alkoqollu içkilər.
Saglamolun.az xəbər verir ki, bu içkilərin tərkibindən 2 ən güclü kanserogen maddə - etanol və asetaldegid - var. Bu maddələr, demək olar, bütün xərçəng növlərinin riskini artırır.
2. Emal olunmuş ət (kolbasa, sosis, vetçina və s.).
Bu məhsullar nitratlar, boyaq maddələri, konservantlar və s. ziyanlı qatqılarla zəngindir. Bir sıra elmi araşdırmalar sübut edir ki, emal olunmuş ətin gündəlik istehlakı düz və yoğun bağırsağı xərçənginin riskini xeyli artırır.
3. Hisə verilmiş məhsullar (balıq, ət, toyuq).
Bu məhsulların hazırlanması zamanı onların tərkibində ziyanlı maddələr (xüsusilə benzapiren) əmələ gəlir ki, bu maddələr xərçəng hüceyrəsinin inkişafı prosesini sürətləndirir.
4. İsti çay və qida.
Yüksək temperaturlar nəticəsində ağız, boğaz, qida borusu, mədənin selikli qişası daim zədələnir ki, bu da sağlam hüceyrələrin xərçəng hüceyrələrinə çevrilməsinin riskini artırır.
Mütəxəssislər sadə test etməyi tövsiyə edir: çay və ya yemək dodaqları yandırmırsa, onları istehlak etmək olar. Əks halda bir qədər soyumasını gözləyin.
5. Xarab olmuş qoz-fındıq.
Onların tərkibində çox ziyanlı aflotoksin maddəsi əmələ gəlir. Aflotoksin güclü zəhər və kanserogendir. Bu maddə xüsusilə qaraciyər üçün ziyanlıdır.
Qoz, fındıq, badam, püstə və s. az da olsa acı dad verirsə, onları yemək və ya şirniyyatlarda istifadə etmək olmaz.
Soyuqdəymə zamanı bir çox insan burun axıntısından, boğaz ağrısından və digər narahatlıqlardan tez qurtulmaq üçün xalq təbabəti üsullarına müraciət edir. Lakin uşaqlıqdan eşitdiyimiz və illərdir istifadə etdiyimiz bəzi üsullar sağalmağa kömək etmək əvəzinə, vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər.
Arıqlamaq istəyənlərin, xüsusilə də qarın nahiyəsindəki artıq piylərdən şikayət edənlərin marağına səbəb olan sadə resept mövcuddur. Cəmi 5 inqrediyentdən hazırlanan qatıq qarışımı ara yemək kimi qidalanma rasionuna daxil edilə bilər.
Payızda tez yorulmaq, üşümək və davamlı şirniyyat yemək istəyi bəzən sadəcə gün işığının azalması ilə deyil, sağlamlıq problemləri ilə də bağlı ola bilər.
Beynəlxalq tədqiqat ultra emal olunmuş qidaların qəbulu ilə bağırsaq xərçəngi riski arasında ümumi əlaqə aşkar etməsə də, bəzi qida qruplarının fərqli təsirlərlə əlaqəli olduğunu üzə çıxarıb.
Armud həm dadlı, həm də qida dəyəri yüksək olan meyvələrdən biridir. Tərkibində lif, vitamin və minerallar olduğu üçün sağlamlığa bir sıra faydaları var.
Yatmazdan əvvəl serial izləmək və ya audiokitab dinləmək əvəzinə yağışın, dəniz dalğalarının, meşənin və ya çəmənliyin səslərini dinləmək həm yuxunun keyfiyyətini yaxşılaşdıra, həm də insanın emosional vəziyyətinə müsbət təsir göstərə bilər.
Kardioloq xəbərdarlıq edir ki, həddindən artıq isti və rütubətli hava ürəyin iş yükünü artıraraq infarkt riskini yüksəldə bilər. Xüsusilə yaşlı insanlar, xroniki xəstəliyi olanlar və ürək dərmanları qəbul edən şəxslər yay aylarında daha ehtiyatlı olmalıdırlar.
Britaniyalı ümumi praktika həkimi Əmir Xan əlavə xərc tələb etməyən, lakin fiziki və psixi sağlamlığı yaxşılaşdıra bilən beş səhər vərdişini sadalayıb.