Zökəm orqanizmin qoruyucu reaksiyalardan biridir. Burnun daxilində xüsusi hüceyrələr var. Bu hüceyrələr selik ifraz edir.
Bu seliyin olması çox vacibdir. Selik burun boşluğuna nəfəsalma zamanı düşən toz, mikroblar, virusları və s. yuyub aparır. Mikrobların və ya virusların sayı artdıqda seliyin miqdarı da artır. Orqanizm bununla mikrob və viruslardan tez bir zamanda azad olmağa çalışır. Məhz bu səbəbdən bakterial və ya virus infeksiyaların ilk simptomlarından biri zökəmdir. Zökəm zamanı burnumuzdan gün ərzində 2 l qədər selik ifraz oluna bilər.
Virus infeksiyası zamanı burundan şəffaf selik, bakterial infeksiyası zamanı sarılı-yaşıllı irinə oxşar maye ifraz olunur.
Zökəm mütləq müalicə olunmalıdır. Uzun müddət ərzində müalicə olunmayan zökəm haymorit kimi ağır fəsadın inkişafına səbəb ola bilər.
Lor həkimləri zökəm zamanı xəstələrə bu kimi tövsiyələr verir:
1. Parça dəsmallardan deyil, birdəfəlik kağız dəsmallardan istifadə edin. Bu ifraz olunmuş mikrobların yenidən burun boşluğuna düşməsininin qarşısını alır.
2. Burnunuzu təmizləyəndə, əvvəl burnun bir hissəsini (bu zaman digər hissəsini barmaqla sıxmaq lazımdır), sonra o biri hissəsini təmizləyin.
3. Burnunuzu təmizləyəndə ağzınızı bir qədər açıq saxlayın. Bu mikrobların burunla qulağı daxildən birləşdirən yevstaxi borusu ilə qulağa düşməsinə və burada iltihabın inkişafına mane olacaq.
4. Mayenin qəbulunu artırır.
5. Zökəm zamanı adətən damardaraldıcı damcılardan istifadə olunur. Bu damcılar çox yaxşı kömək edir, ödemi azaldır və seliyin daha asan axmasına kömək edir. Lakin bu damcıları 7 gündən artıq istifadə etmək olmaz.
6. Xalq təbabəti vasitələrdən zökəm zamanı xardal əlavə olunmuş isti ayaq vannaları yaxşı kömək edir. 5 l isti suya 3 x.q. xardal tozu tökün. Yatmazdan əvvəl bu suda ayaqlarınızı 15 dəqiqə saxlayın, sonra yaxşı qurulayın və yun corab geyinin.
7. Zəncəfil çayı da soyuqdəymə və zökəm zamanı ən sınanmış vasitələrdən biridir. 3-4 sm olan zəncəfil kökü sürtgəcdən keçirilir, 1 stəkan qaynar suda 20-30 dəqiqə ərzində dəmlənilir, süzülür, bal və limon əlavə olunur.
Soyuqdəymə zamanı bir çox insan burun axıntısından, boğaz ağrısından və digər narahatlıqlardan tez qurtulmaq üçün xalq təbabəti üsullarına müraciət edir. Lakin uşaqlıqdan eşitdiyimiz və illərdir istifadə etdiyimiz bəzi üsullar sağalmağa kömək etmək əvəzinə, vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər.
Arıqlamaq istəyənlərin, xüsusilə də qarın nahiyəsindəki artıq piylərdən şikayət edənlərin marağına səbəb olan sadə resept mövcuddur. Cəmi 5 inqrediyentdən hazırlanan qatıq qarışımı ara yemək kimi qidalanma rasionuna daxil edilə bilər.
Payızda tez yorulmaq, üşümək və davamlı şirniyyat yemək istəyi bəzən sadəcə gün işığının azalması ilə deyil, sağlamlıq problemləri ilə də bağlı ola bilər.
Beynəlxalq tədqiqat ultra emal olunmuş qidaların qəbulu ilə bağırsaq xərçəngi riski arasında ümumi əlaqə aşkar etməsə də, bəzi qida qruplarının fərqli təsirlərlə əlaqəli olduğunu üzə çıxarıb.
Armud həm dadlı, həm də qida dəyəri yüksək olan meyvələrdən biridir. Tərkibində lif, vitamin və minerallar olduğu üçün sağlamlığa bir sıra faydaları var.
Yatmazdan əvvəl serial izləmək və ya audiokitab dinləmək əvəzinə yağışın, dəniz dalğalarının, meşənin və ya çəmənliyin səslərini dinləmək həm yuxunun keyfiyyətini yaxşılaşdıra, həm də insanın emosional vəziyyətinə müsbət təsir göstərə bilər.
Kardioloq xəbərdarlıq edir ki, həddindən artıq isti və rütubətli hava ürəyin iş yükünü artıraraq infarkt riskini yüksəldə bilər. Xüsusilə yaşlı insanlar, xroniki xəstəliyi olanlar və ürək dərmanları qəbul edən şəxslər yay aylarında daha ehtiyatlı olmalıdırlar.
Britaniyalı ümumi praktika həkimi Əmir Xan əlavə xərc tələb etməyən, lakin fiziki və psixi sağlamlığı yaxşılaşdıra bilən beş səhər vərdişini sadalayıb.
